ناهمواریهای تکاب
شهرستان تکاب یک واحد همگن توپوگرافیِ متشکل از ارتفاعاتی است که دارای چشم اندازی کوهستانی و فاقد هر گونه دشت و اراضی مسطّح است.
این ناهمواریها بصورت دیواره ای محدوده منطقه را متمایز می سازد؛ بطوریکه قسمت های شرق، شمال، غرب، جنوب، جنوب شرقی و جنوب غربی شهرستان با حصاری از کوههای مرتفعی پوشیده شده که جهت شیب آن به طرف مرکز منطقه است و حوضه ی آبریز ساروق را تشکیل می دهد. در مجموع شهرستان تکاب در منطقهای کوهستانی با ارتفاع بیش از 2000 متر واقع شده است، در واقع ارتفاعات این منطقه، کوههای آذربایجان غربی راتشکیل می دهد که عمده ترین تمرکز این کوهها در قسمت شمال، شمال غرب و شمال شرق است و قلل مرتفع غالباً با ارتفاع بیش از 3000 متر این منطقه را از مناطق اطراف مجزا می کند. بلندترین قلّه ی منطقه، کوه بلقیس (مرتفع ترین قلّه جنوب آذربایجان) 3332 متر ارتفاع دارد و در مرز مشترک آذربایجان غربی، شرقی و زنجان قرار دارد. این منطقه فصل مشترک رشته کوههای البرز و زاگرس می باشد و بصورت یک وزنه در محل تلاقی این دو رشته کوه عظیم قرار گرفته است، ارتفاع جنوبی شهرستان منطبق بر خط تقسیم آب دو حوضه آبریز دریاچه ارومیه و حوضه آبریز دریای خزر (قزل اوزن) است که از جنوب شهرستان به اراضی پایکوهی مرتفع متّصل می شود و محل زهکشی شبکه جریانهای سطحی می باشد .
شهر تکاب در مرکز شهرستان واقع شده که ارتفاع متوسط آن بالاتر از 1800 متر می باشد. قسمت های غربی و شرقی شهرستان تکاب به حصارهای کوهستانی مرتفعی ختم می شود که ارتفاعی در حدود 3000 متر را دارا هستند. از قسمت شمال شهر تکاب، اراضی کم ارتفاع نسبتاً عریض به ارتفاعات شمالی منطقه ختم می شود که این کوهها مرتفع ترین قسمت شهرستان را تشکیل می دهد و اکثر ارتفاعات آن بیش از 3000 متر ارتفاع دارند.
مرکز منطقه پوشیده شده است از کوههای کم ارتفاع همراه با درّه های V شکل و بصورت موازی بریده بریده و بیشتر جهت شرقی غربی دارند. این درّه ها وظیفه ی تخلیه آب های سطحی و جمع کننده آبراهه های فصلی و چشمه سارهای متعدد را دارند. بلندترین قلّه های شهرستان عبارتند از:
کوههای شمالی: این کوهها بصورت حصای عریض قسمت های شمالی شهرستان تکاب را می پوشاند و بیشتر قلل آن بیش از 2700 متر ارتفاع دارند و ارتفاع این کوهها از شرق به غرب کاهش پیدا می کنند. این قلل شامل قله بلقیس (3332 متر)، کوه صندوق سندران (3100 متر)، کوه قره بلاق (3100 متر)، کوه ایمان خان (2700 متر)، کوه قره داغ (2656 متر)، کوه چال داغ (2778 متر) و نهایتاً کوههای توپ آغاج.
- کوههای شمال شرقی و شرقی به ترتیب شامل؛ کوه اورتایورد (2860 متر)، کوه دمیس دره (2736 متر) کوه چهار طاق (2715 متر) و کوه ازنو (2913 متر).
- ارتفاعات جنوبی، این کوهها کم ارتفاع ترین نقاط شهرستان را تشکیل می دهند و در جنوب شرق آن فقط یک قلّه ی مرتفع بنام ایوب انصاری با ارتفاع (2570 متر) وجود دارد.
- کوههای شمالغربی شامل: کوههای شاخ شاخ (2849 متر)، کوه بردرش (2763متر)، کوه قره داش (2865 متر)، کوه محمد بیک (2590 متر) و کوه حیدر پیر (2810 متر)
کوههای غربی: در این قسمت قلّه ی مهمّی وجود ندارد و بصورت درّه های بریده بریده به کوههای کردستان ختم می شود. در مجموع در محدوده شهرستان تکاب سه قسمت مجزای توپوگرافی می توان مشاهده کرد؛
1- کوههای مرتفع با قلل بیش از 2800 متر ارتفاع که قسمت های شمال، شرق، شمالغربی و جنوب شرقی را می پوشاند.
2- تپه های کم ارتفاع که قسمت های مرکزی و جنوب غربی را در بر می گیرد.
3- فلاتها، تپه ماهورها با دره های کم عمق که قسمت های جنوب شهرستان را شامل می شود و شهر تکاب نیز در این قسمت قرار گرفته است.
این ناهمواریها بصورت دیواره ای محدوده منطقه را متمایز می سازد؛ بطوریکه قسمت های شرق، شمال، غرب، جنوب، جنوب شرقی و جنوب غربی شهرستان با حصاری از کوههای مرتفعی پوشیده شده که جهت شیب آن به طرف مرکز منطقه است و حوضه ی آبریز ساروق را تشکیل می دهد. در مجموع شهرستان تکاب در منطقهای کوهستانی با ارتفاع بیش از 2000 متر واقع شده است، در واقع ارتفاعات این منطقه، کوههای آذربایجان غربی راتشکیل می دهد که عمده ترین تمرکز این کوهها در قسمت شمال، شمال غرب و شمال شرق است و قلل مرتفع غالباً با ارتفاع بیش از 3000 متر این منطقه را از مناطق اطراف مجزا می کند. بلندترین قلّه ی منطقه، کوه بلقیس (مرتفع ترین قلّه جنوب آذربایجان) 3332 متر ارتفاع دارد و در مرز مشترک آذربایجان غربی، شرقی و زنجان قرار دارد. این منطقه فصل مشترک رشته کوههای البرز و زاگرس می باشد و بصورت یک وزنه در محل تلاقی این دو رشته کوه عظیم قرار گرفته است، ارتفاع جنوبی شهرستان منطبق بر خط تقسیم آب دو حوضه آبریز دریاچه ارومیه و حوضه آبریز دریای خزر (قزل اوزن) است که از جنوب شهرستان به اراضی پایکوهی مرتفع متّصل می شود و محل زهکشی شبکه جریانهای سطحی می باشد .
شهر تکاب در مرکز شهرستان واقع شده که ارتفاع متوسط آن بالاتر از 1800 متر می باشد. قسمت های غربی و شرقی شهرستان تکاب به حصارهای کوهستانی مرتفعی ختم می شود که ارتفاعی در حدود 3000 متر را دارا هستند. از قسمت شمال شهر تکاب، اراضی کم ارتفاع نسبتاً عریض به ارتفاعات شمالی منطقه ختم می شود که این کوهها مرتفع ترین قسمت شهرستان را تشکیل می دهد و اکثر ارتفاعات آن بیش از 3000 متر ارتفاع دارند.
مرکز منطقه پوشیده شده است از کوههای کم ارتفاع همراه با درّه های V شکل و بصورت موازی بریده بریده و بیشتر جهت شرقی غربی دارند. این درّه ها وظیفه ی تخلیه آب های سطحی و جمع کننده آبراهه های فصلی و چشمه سارهای متعدد را دارند. بلندترین قلّه های شهرستان عبارتند از:
کوههای شمالی: این کوهها بصورت حصای عریض قسمت های شمالی شهرستان تکاب را می پوشاند و بیشتر قلل آن بیش از 2700 متر ارتفاع دارند و ارتفاع این کوهها از شرق به غرب کاهش پیدا می کنند. این قلل شامل قله بلقیس (3332 متر)، کوه صندوق سندران (3100 متر)، کوه قره بلاق (3100 متر)، کوه ایمان خان (2700 متر)، کوه قره داغ (2656 متر)، کوه چال داغ (2778 متر) و نهایتاً کوههای توپ آغاج.
- کوههای شمال شرقی و شرقی به ترتیب شامل؛ کوه اورتایورد (2860 متر)، کوه دمیس دره (2736 متر) کوه چهار طاق (2715 متر) و کوه ازنو (2913 متر).
- ارتفاعات جنوبی، این کوهها کم ارتفاع ترین نقاط شهرستان را تشکیل می دهند و در جنوب شرق آن فقط یک قلّه ی مرتفع بنام ایوب انصاری با ارتفاع (2570 متر) وجود دارد.
- کوههای شمالغربی شامل: کوههای شاخ شاخ (2849 متر)، کوه بردرش (2763متر)، کوه قره داش (2865 متر)، کوه محمد بیک (2590 متر) و کوه حیدر پیر (2810 متر)
کوههای غربی: در این قسمت قلّه ی مهمّی وجود ندارد و بصورت درّه های بریده بریده به کوههای کردستان ختم می شود. در مجموع در محدوده شهرستان تکاب سه قسمت مجزای توپوگرافی می توان مشاهده کرد؛
1- کوههای مرتفع با قلل بیش از 2800 متر ارتفاع که قسمت های شمال، شرق، شمالغربی و جنوب شرقی را می پوشاند.
2- تپه های کم ارتفاع که قسمت های مرکزی و جنوب غربی را در بر می گیرد.
3- فلاتها، تپه ماهورها با دره های کم عمق که قسمت های جنوب شهرستان را شامل می شود و شهر تکاب نیز در این قسمت قرار گرفته است.
+ نوشته شده در جمعه ۱۳۸۹/۰۴/۰۴ ساعت توسط حسین بهاری
|
شهرستان تکاب، در شمال غرب ایران، واقع در جنوب استان آذربایجان غربی، همسایه شهرستانهای زنجان، بیجار و شاهین دژ از مناظر زیبا برخوردار است و هم دارای معادن غنی و منحصر به فرد در کشور و حتی جهان است. آثار باستانی «تخت سلیمان» دارای شهرت جهانی است. علاوه بر آن بطور اجمالی می توان از آثار باستانی و تاریخی این شهر به موارد زیر اشاره کرد :