طبیعت تکاب به نقل از :

نشریه ایران - مقاله - پریا خداقلی زاده - ۲۵ اردیبهشت ماه ۱۳۹۰

 همه چيز براي انتخاب اين مقصد هيجان انگيز بود. از چهارمين اثر ثبت شده در يونسكو گرفته تا افسانه ها و داستان هاي عجيبي كه مي توانست وسوسه رفتن و از نزديك ديدن را براي هر كسي دو چندان كند. مقصد يا حالاديگر بهتر است بگوييم مسير پرجاذبه اي كه تجربه آن تنها يك سفر نبود، بلكه تركيبي از كوهپيمايي، پياده روي و طبيعتگردي، بازديد تاريخي، غارنوردي و ده ها تجربه جديدي بود كه جذابيت منطقه را دوچندان مي كرد.
    البته روزي كه تخت سليمان را به عنوان مقصد توريستي انتخاب كرديم هيچ فكر نمي كرديم با يك تير ده ها نشان بزنيم. آن هم نشان هايي كه بدون اغراق جزو تجربه هاي متفاوت سفرهايمان خواهد شد. براي رسيدن به مجموعه عظيم تخت سليمان كه در 45 كيلومتري شمال شرقي شهرستان تكاب در استان آذربایجان غربی واقع شده است؛ از مسير تهران – قزوين به طرف زنجان حركت كرديم. انتخاب اين مسير گذشته از تمام جاذبه هايي كه در ادامه پيش رويمان قرار داد، فرصت بازديد از بزرگترين گنبد آجري جهان را هم ايجاد كرد. قبل از رسيدن به زنجان توقف كوتاهي كرديم و از نزديك به تماشاي يكي ديگر از «ترين» هاي ايران و به راستي نمونه خارق العاده هنر و معماري ايراني – اسلامي يعني گنبد سلطانيه رفتيم.
    تقريباً 50 كيلومتر بعد از ابهر زماني كه از سمت غرب وارد بخش كوچك سلطانيه مي شويم، براي پيدا كردن بزرگترين گنبد آجري جهان كه به كليساي مريم مقدس فلورانس هم فخر مي فروشد، نيازي به پرس وجو نيست چرا كه از همان ابتداي مسير گنبد عظيم و فيروزه اي سلطانيه به هر مسافر و تازه واردي خوشامد مي گويد. به راستي براي درك بعضي از عظمت ها هيچ وصف و توصيفي به اندازه چشمان نظاره گر آدم را ياري نمي كند.
    اين گنبد عظيم و چشم نواز كه بيش از 300 سال قدمت دارد و به دستور سلطان الجايتو ساخته شده، بلندترين گنبد جهان است. گنبد سلطانيه در زمان ساخت بلندترين ساختمان جهان بوده و حتي از برج هاي بلندي مثل امپاير استيت بيلدينگ نيويورك، مركز ارتباطي تورنتو و برج كوالالامپور هم بلندتر بوده و امروز با ارتفاع 5/48 متر پس از كليساي مريم مقدس و مسجد اياصوفيه استانبول سومين گنبد بزرگ جهان و اولين گنبد آجري به لحاظ استفاده و به كارگيري آجر در ساخت محسوب مي شود. گنبد سلطانيه در سال 1384 به عنوان هفتمين اثر ملي ايران در فهرست ميراث جهاني يونسكو به ثبت رسيده است. اگرچه اين بناي حيرت آور در نگاه اول چشم هر بيننده اي را خيره مي كند اما به محض ورود به ساختمان سلطانيه و روبه رو شدن با حجم انبوهي از داربست هايي كه از پيكر ديوارها بالارفته بخش اعظمي از هيجان و حيرت بازديدكنندگان با تعجب روبه رو مي شود، تعجب از اين موضوع كه چرا كار مرمت و احياي چنين بناي باشكوهي بايد بيش از 50 سال به طول بينجامد! بعد از گشت كوتاهي در زنجان و روستاهاي اطراف كه هر كدام جاذبه هاي فراواني دارد و براي لذت بردن از آن بايد با فرصت كافي و مختص زنجان به اين شهر سفر كرد، از مسير دندي به سمت تخت سليمان و تكاب حركت كرديم. سراشيبي مسير شهر دندي جاده اي پرخم و پيچ در دل دشت هاي وسيع دامنه زاگرس است كه طبيعت سرسبز و زيبا به اضافه بكر بودن مسيري كه شما را با خود به ارتفاع باورنكردني مي برد، همه چيز را براي لذت بردن مسافر از مسير فراهم كرده است. علاوه برآن دندي يكي از شهرهاي معدني كشور است كه به دليل جا دادن معادن مختلف در خود بيشتر چهره اي صنعتي به خود گرفته و ورود مسافران و گردشگران را به منطقه با كندي قابل توجهي مواجه كرده است. پس از پشت سر گذاشتن جاده دندي كه به راستي مسير بكر و پرجاذبه اي بود و شايد تا قبل از آن، نمونه اي حتي شبيه به آن را هم در هيچ مسير ديگري نديده بوديم. دشت هاي وسيع و سرسبز كه ظرف مدت كوتاهي با پيچ و خم جاده به زير پا مي رفت و در ارتفاعات بالاتر دامنه هاي سرسبزي كه هر لحظه وسيع تر مي شد به كمك هواي مه آلودي كه دشت را محاصره مي كرد جلوه بي نظيري به مسير بخشيده بود.
    پس از پشت سر گذاشتن مسير يك ساعته جاده دندي به محوطه تاريخي تخت سليمان رسيديم. جايي كه گذشته از تمام تعريف ها و اسطوره هايي كه از آن به گوش مي رسد و گذشته از اين كه چهارمين اثر ثبت شده كشور در يونسكو است بايد به تماشاي آن رفت تا از نزديك قدم به شاهراه چاكرا هاي زمين گذاشت.
    به گفته كارشناسان و انرژي درمانان ، بزرگترين چاكراي زمين كه انرژي از آن ساطع مي شود، درست در محل درياچه حيرت آور تخت سليمان واقع شده است.
    برخي هم معتقدند شهر تاريخي شيز (زادگاه زرتشت) همين تخت سليمان كنوني است كه بعدها به دلايل مختلف مانند فوران كوه هاي آتشفشاني اطراف مدفون شده است.
    مجموعه تخت سليمان شامل درياچه اي هميشه خروشان كه حاصل يك چشمه آتشفشاني است، برج و باروي سنگي، چهار طاقي آتشكده آذرگشسب (آتشكده پادشاهان و جنگاوران)، نيايشگاه آناهيتا، كاخ هاي دوران ساساني و ساختمان هاي مربوط به سلاطين ايلخاني مي شود.
    درباره درياچه عجيب و شگفت انگيز تخت سليمان روايت ها و گمانه زني هاي مختلفي وجود دارد و ازجمله معروف ترين آنها اين است كه اين درياچه با عمق 112متر و قدمت دو ميليون سال محل مقدسي براي ريختن گنج ها و ثروت پادشاهان مختلف به عنوان نذر درون آن بوده است. به اعتقاد برخي از كارشناسان هم نذر معروف كوروش پادشاه هخامنشي به عنوان نذر پيروزي درون اين درياچه سالها است با خيال آسوده از در امان بودن آرميده است. تقريباً مي توان گفت دسترسي، شنا، غواصي و حتي به كارگيري تجهيزات براي رسيدن به كف درياچه غيرممكن است. به دلايل مختلفي مانند عمق بي نهايت، املاح زياد و فشار حاصل از حفره آتشفشاني و شايد هم به اعتقاد محلي ها به علت طلسم اين درياچه، امكان دسترسي به داخل آن وجود ندارد و همين نكته گمانه زني ها در مورد گنج بي نهايت كف درياچه را قويتر مي كند. اما گذشته از تمام روايت ها و قدمت تاريخي تخت سليمان، فضاي عجيبي كه در اطراف درياچه و محوطه وجود دارد حس و حال عجيبي به گردشگران و هر كس كه براي تماشاي اين محوطه بكر آمده باشد منتقل مي كند. حتي فكرش هم خيال شيرين و دل انگيزي است. قدم زدن در جايي كه مي گويند زادگاه زرتشت است، دوميليون سال قدمت دارد، درياچه اي دارد با عمق 112متر كه با وجود دو خروجي آب، هيچ گاه آبش خشك يا حتي كم هم نمي شود، يكي از بزرگترين نيايشگاه ها و آتشكده هاي دوران ساساني است و از همه مهم تر محل تلاقي انرژي هاي نيك زمين است. تخت سليمان مجموعه اي عظيم، فوق العاده و متنوع است كه هيچ تماشاگري از نظاره آن پشيمان نخواهد شد.
    اما اين تمام شگفتي هاي اين منطقه نيست، در سه كيلومتري غرب تخت سليمان كوه مخروطي عجيبي وجود دارد كه در نگاه اول به دليل ظاهر غيرعادي توجه مسافران را به خود جلب مي كند. اين كوه مخروطي كه هزاران سال پيش بر اثر فوران آتشفشان به وجود آمده به زندان سليمان يا كوه شيطان شهرت يافته است. اگر مسافر اين منطقه شديد حتماً مسير كوتاه اين كوه را طي كنيد تا به لبه حفره اين آتشفشان خاموش برسيد و يكي از شگفت انگيزترين دهانه هاي آتشفشاني خاموش را از نزديك تماشا كنيد.
    براي ادامه اين سفر هم گذراندن ساعاتي كوتاه در مجتمع آبگرم و حركت به سمت تكاب و بازديد از مسجد تاريخي اين شهر و غارهاي شگفت انگيز اطراف پيشنهاد مناسبي است. تخت سليمان چهارمين اثر ثبت شده در يونسكو است، قدمت غيرقابل تخميني دارد، شگفتي ها و تنوع جاذبه هايش بي شك دل هر بازديدكننده اي را با خود همراه مي كند اما با وجود تمام اين جاذبه ها سالهاست به دليل محروميتي كه حاصل بي غمي و نگراني برخي ها در منطقه است در سكوت هميشگي خود چشم به راه ديده شدن به انتظار نشسته است. انتظاري طولاني كه حتي گذر زمان هم مرهمي بر آن نمي شود. شايد قبل از آنكه نگاه كسي به شگفتي هاي منطقه جلب شود از سكوت و خلوتي عجيب چنين منطقه پرجاذبه متعجب شود. اينجا به طرز عجيبي خلوت است آنقدر كه لازم است چند بار تابلوي ثبت در يونسكو را بخواني و به اطلاعات قبلي ات پافشاري كني تا مطمئن شوي اشتباه نيامده اي و تازه وقتي مطمئن مي شوي بيشتر تعجب مي كني كه چرا زادگاه زرتشت، سرزمين اسطوره ها و تاريخ و شگفتي هاي بي پايان حتي به اندازه يك پارك كوچك هم مورد توجه قرار نگرفته است؟ به گفته مردم محلي از زمان هاي دور تا به امروز برخي افراد به دليل ترس از به خطر افتادن منافع شان اجازه رونق امكانات توريستي در منطقه را نداده اند و كاش هتل، رستوران، اقامتگاه، جاده مناسب و... امكاناتي بود تا بهانه اي مي شد براي رد اين ادعا! نمي دانم چه شد كه چوب منفعت طلبي بار ديگر به جان پيكر بي رمق كهن تاريخ اين مرز و بوم افتاده است و هيچ كس يادش نيست تخت سليمان كه در محاصره معادن باارزش اطراف است، هيچ از معدن طلايي كه در چند كيلومتري آن قرار دارد كم ندارد و كاش به همان اندازه كسي نگران معادن طلاي تاريخ هم بود.
    مسافر تخت سليمان شويد تا از نزديك به تماشاي اين معدن بي پايان شگفتي ها درست در قلب زمين، بنشيند.
    (با تشكر از امير غفاري كه دراين سفر ما را ياري كرد)