زندان برنجه

پديده زيباي طبيعي موسوم به زندان برنجه در 28 كيلومتري شمال شهرستان تكاب در روستاي برنجه (برنجك) از دهستان چمن بخش تخت سليمان و در دامنه كوه معروف به كوه طويله سليمان (به زبان محلی: طویله داغی)واقع شده است كه تشكيلات زمين شناسي متعددي در آن قرار دارد. در جنوب روستاي برنجه و در كنار رودخانه، در راستاي شمالي جنوبي، دهانه هاي چند چشمه آهك ساز خشك شده را مي توان ديد كه مشهورترين آنها زندان برنجه يا «درياي برنجه» نام دارد. دهانه اين چشمه بزرگ به شكل بيضي است. قطر بزرگ اين بيضي ۱۰۰ متر و قطر كوچك آن ۵۰ متر است و ژرفايش نيز به حدود ۷۰ متر مي رسد. در كف اين سازه بزرگ طبيعي درياچه اي آكنده از آب سرد و گاز كربنيك است. اين چشمه ديوارهاي بلند و پرشيب دارد كه از لايه هاي نازك تراورتن نواري پديد آمده است. پايين رفتن از اين ديواره هاي بلند بدون ريسمان و ديگر تجهيزات لازم غير ممكن است بويژه آنكه كارشناسان احتمال مي دهند وجود آب هاي گازكربنيك دار در ته دهانه چشمه موجب خردگي بيشتر ديواره شده و بر قطر آن افزوده است.

گفته مي شود كه خان هاي محلي براي تنبيه روستاييان و مخالفان خود، به پايشان سنگ مي بستند و آنها را به درون اين چشمه ژرف مي انداختند و علت نامگذاري زندان برنجه همين بوده است. از نظر زمين شناسي تاريخچه پيدايش مشابهي مثل درياچه تخت سلیمان و زندان سليمان را دارد و آن محل نيز از انباشته شدن رسوبات آهكي، تل هاي بلند و در مواردي دهانه هاي وسيع آتشفشاني مانند، بوجود آورده اند و در عمق نسبتا" زياد دهانه يكي از اين تپه ها درياچه اي در ميان صخره سنگي وجود دارد كه به علت عمق زياد سطح آب از دهانه امكان دسترسي به آن غير ممكن بوده و آب درياچه بعد از گذشتن از ميان سنگ هاي رسوبي و آهكي و تراورتن در جنوب شرقي به رودخانه مجاور در روستاي برنجه وارد مي گردد.
تنها با كمتر از ده دقيقه پياده روي از روستا مي توان به چشمه رسيد. سطح آب چشمه در طول سال تغيير چشمگيري نداشته و در چند نقطه از آن گاز كربنيك با شدت بسيار كمي بصورت حباب هاي ريز خارج مي گردد . دماي آب چشمه حدود 30 درجه سانتيگراد مي باشد و در فصل زمستان يخ نمي زند.  قابل غواصي است . مساحت چشمه از حدود نيم متر زير سطح آب افزايش پيدا كرده و حالتي قيفي شكل به خود مي گيرد ...
 
نكات حائز اهميت :
سنگ هاي تراورتن اطراف چشمه بسيار سست بوده و  كار گاه طبيعي به سختي يافت مي شود . براي برپايي كارگاه از حداكثر ايمني استفاده شود .
جهت فرود و صعود به داخل چشمه حتماً از ابزار غار نوردي استفاده شود . ديواره به علت سستي و ريزشي بودن قابل سنگ نوردي نيست .
بهترين سمت براي فرود و صعود دهانه شمالي مي باشد كه مستقيماً به آب چشمه ختم مي شود .
از رها كردن زباله و وسايل سبك وزن بدون حفاظ در كنارچشمه  جداً خودداري شود . وزش باد مي تواند هر چه كنار چشمه قرار دارن درون  زندان آن بياندازد .
اهالي ابراز داشتند كه در سال هاي گذشته زني كه بيماري لاعلاج و واگير دار داشته به درون اين زندان انداخته شده است ! به احتمال زياد آب هنوز آلوده است!
پديده هايي از اين دست بسيار حساس و آسيب پذير هستند . میليون ها سال طول كشيده تا بوجود آيند و قابل ترميم و بازسازي نيستند . به همین دلیل از نوشتن يادگاري، كنده كاري، رول و تابلو كوبي و رها كردن زباله در محيط  جداً خود داري فرماييد. 
 

 

برای مشاهده این اثر می توان به یکی از دو روش اقدام کرد:

1- از طریق جاده دندی - تخت سلیمان(تکاب)، بعد از رد کردن روستای بابا نظر و روستای گنبد به 2 راهی می رسید که از راه سمت راست و خاکی بعد از گذشت حدود 2 کیلومتر به 2 راهی می رسید که از راه سمت چپ به روستای برنجه و از آنجا به زندان برنجه می توان رسید.(راه مستقیم  به طرف روستای قزل قشلاق است ).این جاده 4600 متر آسفالته و  4400 متر خاکی و جمعاً  9 کیلومتر تا روستای برنجه است.

2- از طریق جاده تکاب - اغولبیک، بعد از رد کردن روستای اغولبیک و رد شدن از کنار روستای اسد کندی و کنار روستای آغبلاغ همدانی و روستای قره بلاغ به 2 راهی می رسید که راه سمت چپ را ادامه می دهید(راه سمت راست بطرف روستای همپا) و بعد از گذشت حدود 200 متر به 2 راهی می رسید که به طرف سمت چپ (جاده خاکی) می پیچید. بعد از گذشت حدود 2 کیلومتر به 2 راهی می رسید که از راه سمت چپ به روستای برنجه و از آنجا به زندان برنجه می توان رسید.(راه مستقیم  به طرف روستای قزل قشلاق است ). این جاده حدود 23 کیلومتر آسفالته و 4400 متر خاکی و جمعاً  28 کیلومتر تا روستای برنجه است.