چشمه و آبگرم قزل بلاغ روستای ساریجلو

   چشمه و آبگرم قزل بلاغ که در چند صد متری روستای چهارطاق و کلیسای چهارطاق معروف قرار دارد به دلیل قرار گرفتن در یک موقعیت که راه مالرو دارد، کمتر معروف شده است .

آبگرم قزل بلاغ روستای ساریجلو که جدا از چشمه قزل بلاغ و در فاصله کمتر از ۱۰۰ متری آن واقع شده است بی شباهت به آبگرم احمدآباد نیست و دارا ی خواص دارویی است و برای امراض پوستی فوق العاده مؤثر است و از روستاهای اطراف مثل چهارطاق، چیچکلو، بدرلو، قوشخانه علیا و سفلی و حتی سایر نقاط از آن استفاده می کنند.

    چشمه قزل بلاغ دارای 2 قسمت است که تقریباً آب چشمه ای که برای استفاده شهروندان تکابی از آن استفاده می شد 2 برابر چشمه همجوار آن است .

     همچنین 2 تا چشمه دیگر نیز وجود دارد که به اصطلاح مردم محل چشمه کوچک قزل بلاغ سمت روستای چهارطاق است. شایان ذکر است که از حدود ۱۷سال؛ تا پارسال قسمت اعظمی از آب شرب شهرستان تکاب را تأمین می کرد که اکثراً در مورد آن اطلاع نداشتند.

معدن دولومیت بدرلو

معدن دولومیت در حدود 200 متري روستاي بدرلو در شمال شرقی تکاب و در برگه توپوگرافي يک پنجاه هزارم شهرستان تکاب قرار دارد. در دسترسي به معدن آسان و از طريق روستاي بدرلو انجام مي گيرد.

اين معدن در اثر فعاليت محلول هاي حاصل از فعاليت چشمه هاي آب گرم در واحد دولوميتي جانگوتاران حاصل شده است. منشاء اين محلول هاي آب گرم احتمالاً به فعاليت آخرين مراحل فعاليت ماگمايي (تشکيل گنبد داسيتي واحد PLd) در منطقه بر مي گردد. در اثر فعاليت اين محلول هاي آب گرم سنگ هاي دولوميتي جانگوتاران (معادل دولوميت زيرين سازند سلطانيه) به شدت دچار دگرساني شده، به رنگ سفيد درآمده و به راحتي پودر مي شود. (تصوير شماره 3) اين دولوميت تقريباً از خلوص قابل قبولي برخوردار است و جهت مصرف در صنعت ريخته گري به عنوان کمک ذوب، به صورت نيمه فعال مورد بهره برداري قرار مي گيرد. تصوير شماره 4 نمايي از اين معدن را نشان مي دهد. در تصوير شماره 5 نمايي از بخش هاي شمالي معدن ديده مي شود که به دليل اختلاف مقاومت سنگ هاي آلتره شده در برابر فرسايش، در منطقه وسيعي با امتداد شرقي – غربي ستون هايي عمودي منظره زيبايي را خلق کرده اند که از فواصل دور چشم هر بيننده اي را به خود خيره مي کند.
   به دليل احتمال زياد بالا بودن عيار روي و قابل ملاحظه بودن مقدار زمينه روي در نقاط مختلف رخنمون هاي دولوميتي واحد جانگوتاران، در محدوده معدن و مناطق اطراف آن، به کمک محلول معرف روي با فواصل مختلف نمونه برداري انجام شد که نتيجه آن در جدول زير آمده است.

 

در اثر دگرساني شديد رخنمون هاي دولوميت جانگوتاران در منطقه عربشاه، اين سنگ ها به رنگ کاملاً سفيد درآمده و به راحتي پودر مي شوند.

اكتشافات ژئوشيميائي در تكاب

امروز بررسي ژئوشيميائي رسوبات آبراهه اي، بعنوان يكي از كارآمدترين روشهاي پي جويي، در اكثر پروژه هاي مهم اكتشافي بكار گرفته مي شود. بر همين اساس و در راستاي شناسايي مناطق پر پتانسيل شهرستان تكاب، مطالعه ژئوشيميايي رسوبات آبراهه اي منطقه بانجام رسيد. به اين منظور، پس از جمع آوري اطلاعات لازم، اقدام به طراحي شبكه نمونه برداري گرديد و تعداد 112 نمونه رسوب آبراهه اي از جزء 80 مش برداشت شد. نمونه ها پس از آماده سازي جهت آناليز شيميايي 31 عنصر به روش ICP به آزمايشگاه ACME كانادا ارسال گرديد. بعد از مشخص شدن نتايج آناليز نمونه ها، 13 عنصر جهت مرحله پردازش داده ها و تهيه نقشه هاي ژئوشيميايي انتخاب شدند. در مرحله پردازش، پس از محاسبه مقادير سنسورد و حذف اثر سنگ بالادست، يك جامعه همگن كلي بدست آمد. به منظور انتخاب نمونه هاي آنومال از اين جامعه، اقدام به نرمال و استاندارد سازي جامعه شد و با استفاده از روشهاي آماري تك متغيره x + 2s و غربال P.N و نيز روش هاي آماري چند متغيره فاكتور آناليز و رگرسيون داده ها مورد پردازش قرار گرفته و نقشه هاي مربوط به ناهنجاري هاي ژئوشيميايي منطقه شهرستان تکاب تهيه گرديد. بر اين اساس مناطق اميد بخش مورد شناسايي قرار گرفته و جهت انجام اكتشافات مقدماتي معرفي شدند.

 

نويسنده‌گان: فيروز علي نيا - استاديار دانشكده مهندسي معدن، متالورژي و نفت دانشگاه صنعتي اميركبير
ميراحسان ميرمرتضوي - كارشناس ارشد مهندسي اكتشاف معدن دانشگاه صنعتي اميركبير

اثر تاریخی بقعه یا مقبره ایوب انصاری

بقعه ایوب انصاری در تکاب یادگاری کهن از دوران گذشته است .بقعه ی ایوب انصاری تکاب که در فاصله ی 13 کیلومتری جنوب این شهرستان و بر فراز قلّه ی کوهی بلند در نزدیک روستای دورباش قرار گرفته،  اثری قدیمی و تاریخی است که قدمت آن به قبل از قرن نهم هجری می رسد این بقعه مقبره ایوب انصار از فقهای قرن نهم هجری است و همه ساله مخصوصاً در فصل تابستان و اوایل بهار پذیرای هزاران گردشگر و زائر از اقصی نقاط کشور می باشد .ساختمان بقعه از دو بخش تشکیل یافته است که شامل ، بخش اصلی مقبره و بخش الحاقی است که راهرو و نمازخانه را تشکیل می دهد .با توجه به نوع معماری و نحوه کار به نظر می رسد ساختمان اصلی مقبره با پلانهای استوانه ای دارای قدمتی طولانی متعلق به قبل از قرن نهم هجری باشد و اما بخش الحاقی بنا در اواسط قرن نهم هجری احداث شده است در ساخت بقعه ایوب انصار تکاب از مصالحی همچون قلوه سنگ، خاک و آهک استفاده شده است.این اثر تاریخی به علت عدم رسیدگی و نبودن راه ارتباطی مناسب در معرض تخریب بود که در سال ۱۳۷۲ سازمان میراث فرهنگی آذربایجان غربی تعمیرات اساسی در بنا انجام و ساختمان بقعه را از تخریب حتمی نجات داد.

"به آذربایجان از غرب تا شرق             زمن نام است و خود آذربجانم

 نشان بر قدمتم تخت سلیمان           ویا شیز است با آتش فشانم

 زفخرالعارفین ایوب انصار                 همیشه سربلند و جاودانم"

شعر از یداله مدنی

 

بقعه تاریخی ایوب انصاری تکاب روستای دورباش