طبیعت تکاب

جاذبه های طبیعی تاریخی شهرستان تکاب|تخت سلیمان|آذرگشسب|زره شوران|شیز|بلقیس|چملی|دورباش

زمستان چراغتپه سفلی

اهالي روستای چراغتپه سفلي شهرستان تکاب زمستان را به
سه قسمت تقسيم مي كنند كه عبارتند از: 


1-چلّه بزرگ (بويوك چيلَّه) 


2-چلّه كوچك (كي چيك چيلَّه) 


3- ماه عيد (بايرام آيي)

1- چلّه بزرگ (بويوك چيلَّه)  


از اوّلين روز زمستان چلّه بزرگ شروع مي شود و تا چهل روز از زمستان رفته ادامه پيدا مي كند. اوّلين شب چله ی بزرگ به نام « شب چلّه» و به اصطلاح محلی « چيلَّه گِجَه سی» معروف است.
مردم چراغتپه سُفلي، چند روز قبل از رسيدن چلّه و یا همان «شب چلّه» تدارك اين شب را مي بينند. يعني اين كه براي اين شب بايد يك چيزي بخرند تا افراد خانه، دور هم جمع شوند و زمستان را با خوشي و سلامتي انشاء الله شروع كنند.
براي اين منظور، اوّل سراغ میوه ی هندوانه را مي گيرند، چنانچه اگر هندوانه پيدا نكردند، دنبال تهيّه ی ميوه و شيريني مي روند و براي شب چلّه آماده مي نمايند. البتّه در كنار ميوه و شيريني، مقداري نيز، كشمش و خرما تهيّه مي نمايند و شب چلّه بعد از صرف شام، هندوانه و يا ميوه و شيريني را روي كُرسي مي چينند و با شادي و صرف شيريني و ميوه زمستان را شروع مي نمايند و از خدا خواستار، صحّت و سلامتي تمام اعضاي خانواده مي شوند. در شب چلّه، چنانچه اگر، پدر و مادر و يا ساير افراد خانواده با هم قهر باشند، آشتي مي كنند تا زمستان را تمام افراد خانواده با خوشي، شروع كنند. اگر چنانچه، يكي از افراد خانواده در مسافرت باشد، سعي مي كند، تا شب چلّه خودش را به خانه برساند تا در شب چلّه، تمام اعضاي خانواده، با هم و كنار هم باشند و با هم زمستان را شروع كنند. مردم روستاي چراغتپه سُفلي، چلّه بزرگ را «برادر بزرگ» مي نامند و در اين خصوص اعتقاد بر اين دارند که، برادر بزرگ هميشه، كمرو مي شود و بدين جهت، بسياري از كارهايي را كه از دستش برمي آيد، نمي تواند انجام بدهد و چلّه بزرگ هم كه «برادر بزرگ» است، زمستان را زياد سرد نمي كند و بدين جهت، چهل روز اوّل زمستان كه چلّه بزرگ است، زياد هوا سرد نمي شود و باران و برف كمتر مي بارد.

2- چلّه کوچك (كي چيك چيلَّه) 

مدّت اين چلّه بيست روز است و بعد از تمام شدن چلّه بزرگ، از روز چهل و يكم زمستان شروع مي شود و تا شصت روز از زمستان رفته ادامه مي يابد. اعتقاد مردم روستاي چراغتپه سُفلي، بر اين است که چلّه كوچك، وقتي كه نوبتش مي رسد، به برادر بزرگ كه همان چلّه بزرگ است، مي گويد: برادر بزرگ، تو نتوانستي در عرض اين چهل روز كاري انجام دهي، حالا نوبت به من كه برادر كوچك هستم، رسيده است، ببين چطور اين بيست روز را سرد و سخت مي كنم تا آب جوش و غذاي مردم در داخل تنور يخ ببندد. من آن قدر، اين بيست روز را سرد می كنم تا دست پيرزن را، در حالي كه از ظرف روغن، روغن در مي آورد، يخ كنم، تا نتواند، روغن را از داخل ظرفش بيرون بياورد. مردم روستاي چراغتپه سفلي، مهمانی چلّه كوچك را به نوبت و از يك سمت روستا، مثلاً از طرف قبله و يا از محله بالا، شروع می کنند و هر روز چلّه كوچك در يك خانه مهمان مي شوند بدين طريق، چلّه كوچك مجموعاً در بيست خانه مهمان مي شود. اعتقاد مردم، بر اين است كه اگر يك روز هوا در چلّه كوچك بر خلاف روزهاي ديگر خوب و مناسب باشد، صاحب آن خانه اي كه چلّه كوچك در آن روز، مهمان آنها بوده، خوشرو هستند و بدين جهت، هواي آن روز، خوب و مناسب بوده است. چنانچه اگر يك روز هواي چلّه كوچك، خيلي سرد و سخت باشد، صاحب خانه اي كه چلّه كوچك، در آن روز مهمان آنها بوده، ترشرو هستند و بدين دليل هواي آن روز، سخت و سرد بوده است.  

+++

       زمستان چراغتپه سفلی-شهرستان تکاب-Cheragh_Tappeh_ye_Sofla       

+++

براي اين كه، در شمارش خانه ها و روزهاي چلّه كوچك اشتباه رخ ندهد روزهاي چلّه كوچك را به ترتيب
و از يك سمت و از خانه شماره يك آغاز می کنند تا اين كه، چلّه كوچك در خانه شماره بيست به پايان مي رسد.
سمتي كه يك سال، چله كوچك را از آن جا به خانه هاي مردم شروع شده، در سال ديگر آن، فرق مي كند
و از جهت ديگري چلّه كوچك را آغاز می کنند. البته گروهي معيّن، سمتهاي انداختن چلّه كوچك را
به خانه هاي مردم مشخص نمي كند. بلكه، سمتهاي انداختن چلّه كوچك به خانه ها، به ترتيب شروع مي شود و سالهاي بعد نيز آن معلوم مي شود. مثلاً اگر امسال از محلّه پايين بوده در سال بعد از محلّه بالا شروع مي شود. 


برچسب‌ها: تکاب, چراغتپه
+ نوشته شده در  جمعه 1393/12/01ساعت   توسط حسین بهاری  | 

مطالب قدیمی‌تر
 

ثبت شده در سایت samandehi.ir
کپی برداری و استفاده از مطالب، با ذکر منبع طبیعت تکاب بلامانع است